Początki istnienia zespołu klasztornego sięgają 1382 roku, kiedy to książę Władysław Opolczyk sprowadził z Węgier ojców paulinów, dokonując jednocześnie fundacji klasztoru. Węgierscy zakonnicy, na pamiątkę macierzystego klasztoru św. Wawrzyńca na Jasnej Górze w Budzie, nadali nowemu klasztorowi nazwę Jasna Góra. Dwa lata później, w 1384 roku, zakonnicy sprowadzili do klasztoru obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus (wg najstarszych przekazów namalowanego przez św. Łukasza Ewangelistę na desce stołu, na którym jadła Najświętsza Rodzina).
Po najeździe Szwedów na Polskę w 1655 roku, aby uchronić cudowny obraz przed grabieżą, ikonę Pani Jasnogórskiej wywieziono do klasztoru ojców Paulinów w Głogówku, zaś w kaplicy na Jasnej Górze umieszczono jej kopię. Po heroicznej obronie jasnogórskiej twierdzy, 1 kwietnia 1656 roku król Jan Kazimierz, przebywając we Lwowie, złożył w miejscowej katedrze Śluby Lwowskie, obierając Matkę Boską Częstochowską Królową Polski. Śluby te powtórzono 26 sierpnia 1956 r. przy udziale około miliona wiernych. Tekst Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego zredagował wówczas, więziony przez władze, prymas Polski Stefan Wyszyński.
Ojciec święty Jan Paweł II aż sześciokrotnie odwiedził Jasną Górę podczas swoich pielgrzymek do ojczyzny. W 2006 roku przed cudownym obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej modlił się papież Benedykt XVI.